Menu

Uit een van de aantekenschriften van Truus Schröder, 1947:

Rietveld zei: “Jij strooit ideeën om je heen. Ze zeggen dat ik veel ideeën heb, jij veel meer. Ik vang ze bij jou op. Niet zoo maar ideetjes, je weet waar het heen moet.” 

In haar neoclassicistische huis aan de Biltstraat in Utrecht ontmoette Truus Schröder Gerrit Rietveld. De jonge Gerrit kwam een bureau afleveren dat hij in de meubelwerkplaats van zijn vader had gemaakt. Dat was in 1911: het jaar waarin zij beiden trouwden, maar niet met elkaar.

Vanaf die eerste ontmoeting bleven ze elkaar opzoeken.

61_041 crop2.jpg

Opgegroeid in een welgesteld katholiek gezin – haar vader was groothandelaar in textiel – studeerde Truus Schröder enkele maanden in Londen en Hannover.

61_008 crop.jpg

In 1911 trouwde Truus met de Brabantse advocaat Frits Schröder, de zoon van een zakencontact van haar vader.

62_010 crop.jpg

Truus was al jong op zoek naar het ‘moderne’. Zo bewonderde ze architect Berlage.

Frits had haar bij hun huwelijk vrijheid beloofd. Ze mocht studeren en werken. Bovendien hoefde Frits niet zozeer kinderen, zei hij. Drie kinderen later – een zoon, twee dochters – vertelde Truus gedesillusioneerd in een interview: “Hij had me van alles beloofd, maar is niets nagekomen. Hij heeft me er feitelijk ingeluisd.”

Zo klassiek was de Biltstraat ingericht, de woning waar Truus Schröder met haar echtgenoot woonde.

Foto: The Han Schröder Architectural Collection, Ms1987-064, Special collections, Virginia Tech, Blacksburg, Va.

In 1921 verbouwde Gerrit Rietveld voor Truus Schröder een kamer in de Biltstraat. Liefdevol noemde ze het haar ‘kamer-met-de-mooie-grijzen’.

Truus Schröder:

“Rietveld gaf mij het medicijn waarmee ik zou durven leven. Wat je zintuigen ervaren, dat moet je hoog aanslaan. Elementair zijn. Niet de hoeveelheid die telt, maar de kwaliteit. Ik was er rijp voor en hongerig. Ik had zoveel gemist.” 

BM361_01 crop.jpg

Nadat haar echtgenoot Frits in 1923 overleed, vroeg Truus Gerrit Rietveld een nieuw huis voor haar en haar drie jonge kinderen te bouwen. Het werd het Rietveld Schröderhuis, aan de rand van Utrecht.

Truus Schröder met haar jongste dochter Han in het door Rietveld ontworpen huis, circa 1925.

Telefoonboek crop.jpg

Het was niet alleen een woonhuis. Op de begane grond vestigden Gerrit en Truus hun gezamenlijke architectenbureau.

Schräder en Rietveld Architecten: Zo stonden ze in het telefoonboek vermeld. (Schräder was Truus’ meisjesnaam.)

Gerrit Rietveld en Truus Schröder tekenden vooral veel interieurs samen. Waaronder de woonkamer van haar zus en zwager: An en Rein Harrenstein die aan de Weteringschans in Amsterdam woonden.

Tot op hoge leeftijd schreef Gerrit Rietveld brieven, ansichtkaarten en kattebellen aan Truus Schröder, die hij vaak eindigde met de afkorting I.L.Y.R., of een variant daarop. I Love You, Rietveld.

“Je kunt me niet antwoorden, maar toch vraag ik je: Heb je het goed? Zeg maar ‘ja’ in de verte. Ik zoek naar de maan vanavond. Dag lieveling. I.L.Y.R.”

 

Bij de Stijl-tentoonstelling in 1951 in het Amsterdamse Stedelijk Museum stond – als bewijs van hun samenwerking – het bordje ‘Rietveld en Schröder’ bij de werken.

AW-581-RietveldHadders staand.jpg

Ondertussen bleef Gerrit Rietveld getrouwd met zijn echtgenote Vrouwgien, met wie hij zes kinderen had. Zij was een gereformeerde vrouw die vóór haar huwelijk verpleegster was geweest. De Bijbel lag vrijwel altijd binnen haar handbereik. Zo ook op deze foto, op de brede armleuning van de Berlijnse stoel, een ontwerp van Rietveld.

Foto: (c) Ad Windig/MAI 

HenkdeKlerk [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], from Wikimedia Commons. No changes.

Na het overlijden van Vrouwgien in 1957 trok Gerrit Rietveld in bij Truus in het Rietveld Schröderhuis aan de Prins Hendriklaan. Ze waren respectievelijk 68 en 67 jaar oud toen ze konden gaan samenwonen.

Foto: Wikimedia Commons

Na de dood van Gerrit Rietveld in 1964 stelde Truus Schröder zijn archief samen. Het was haar levenswerk.

Gerrit Rietveld in een briefje aan Truus Schröder (ongedateerd):

“De boodschap, die wij samen te brengen hadden, was de eenvoud in het leven, door werk en voorbeeld. We hebben het niet te fanatiek gedaan geloof ik.” 

Truus Schröder overleed in 1985. Ze liet zich naast Gerrit Rietveld begraven op de begraafplaats Den en Rust in Bilthoven. Jaren later zou Gerrit Rietveld door zijn kinderen in Utrecht worden herbegraven. Volgens sommigen om hem terug naar ’zijn’ Utrecht te brengen. Anderen zeiden dat het vooral was om Rietveld bij zijn ‘minnares’ weg te halen.

Cover I Love You, Rietveld.png

Het boek I love you, Rietveld van Jessica van Geel vertelt het verhaal van de (geheime) liefde tussen Gerrit Rietveld en Truus Schröder, gebaseerd op uitgebreide research, interviews en persoonlijke documenten van de familie. Over liefde, familiebanden, de wording van een groot talent en, met het ontstaan van De Stijl en Dada, ook een treffend tijdsbeeld van een opwindende periode aan het begin van de vorige eeuw.

I love you, Rietveld is uiteraard ook te koop in het Rietveld Schröderhuis.

Bezoek het huis van Truus Schröder

TicketsMenu